ThePressNepal

अन्धकारका विच उदाउँदै गरेको सानो आशाको दिप

हिमोफिलिया रोगका विरामी नेपालमा पनि बढ्दै,जनगणनामा गणना गरीने

काठमाडौ,असोज ९ l जटिल प्रकृतिका रोगमध्ये एक मानिएको हिमोफिलिया रोगका विरामी नेपालमा पनि बढ्दै गएका छन्। असाध्य रोग भएपनि यसको तथ्याङ्कबारे भने अलमल छ । नेपालमा यो रोगका ३ हजार भन्दा बढी विरामी रहेको बताइन्छ।यस पटक देखि राष्ट्रिय जनगणनामा यो रोगका विरामीको पनि तथ्याङ्क समावेश गरिन लागेको भन्दै चिकित्सकहरुले सम्भावित पीडित र उनीहरुका परिवारले जनगणनामा यसबारे जानकारी दिन आग्रह गरेका छन्।

हिमोफिलिया असाध्य रोग मानिन्छ।जटिल प्रकृतिका रोगमध्ये एक मानिएको रोग भएपनि यसको तथ्याङ्कबारे भने अलमल छ।तर यस पटक राष्ट्रिय जनगणना २०७८ मा पहिलो पटक हेमोफिलिया भएका ब्यक्तिको पनि गणन गरिने भएको छ।

हिमोफिलिया सोसाइटी नेपालले स्वास्थ्य मन्त्रालयले यो रोगलाई जनगणनामा समावेश गर्न तयार भएको जानकारी दिएको हो।सोसाइटीले जनगणनाका क्रममा यो रोगबारे तथ्याङ्क संकलनमा गणक तथा पर्यवेक्षकहरु गम्भीर बन्न र सम्भावित पीडित तथा परिवारले सघाउन आग्रह गरेको छ।

हेमोफिलिया एक दुर्लभ रोग हो।यो रगमा लाग्ने गर्दछ।हेमोफिलिया मानव रक्त तत्त्वको कमि भएर लाग्ने रोग हो।यसलाई तीन भागमा वर्गीकरण गरीएको छ।जसमा सिभियर,माइल्ड र न्युन हेमोफिलिया रहेका छन्।रगतमा भएको फ्लाक्टरको मात्रा १ प्रतिशत भन्दा कम भएमा सिभियर,१ देखि ५ प्रतिशत भएमा माइल्ड र ५ प्रतिशत भन्दा माथि भएमा न्युन हिमोफिलिया भनिन्छ।

हालसम्म नेपालमा हेमोफिलियाका ७ सय ५० जना मात्र बिरामीको मात्र पहिचान भएको छ।विश्वमा हिमोफिलिया महासंघका अनुशार प्रति ५ हजार पुरुष जन्मदा १ जनामा यो समस्या हुने गरेको तंथ्याक छ।नेपालमा जनगणनालाई आधार मान्दा ३ हजार हिमोफोलियाका समस्या भएका मानिसहरु रहेको अनुमान गरिएको छ।भौगोलिक विकटता,जनचेतनाका अभावका कारण पनि सबै ब्यक्ति सम्पर्कमा आउन नसकेको विज्ञहरू बताउँछन्

हेमोटोलोजिस्ट डा विशेष पौडेका अनुसार राष्ट्रिय जनगणना २०७८ मा हेमोफिलियाका बिरामीहरु गणना गर्दा तंथ्याक सही आउने र यसको रोकथाम र नियन्त्रणमा पनि यसले सहयोग पुर्‍याउनने बताए। यो रोगको उपचार पद्धति पनि महगो रहेकोले कतिपय मानिसको उपचारको दायरामा आउनु अगाडी नै मृत्यु समेत हुने गरेको बताए।

विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार नेपालमा ३ हजारदेखि ३५ सय बिरामी रहेको अनुमान गरिएको छ।यो राष्ट्रिय जनगणनाले बिरामी पहिचान गर्न र यो रोगको डाटा समेत घटाउन सहयोग गर्ने हेमोटोलोजिस्ट डा निरज कुमार सिंह बताउछन्।

विज्ञहरुका अनुसार नेपालमा यो रोगका विरामी भएपनि कतिपय मानिस रोग नै पहिचान गर्न नसकेर अंगभंग भएर अपांगता भएर बसेका छन्।यो रोग लाग्दा घाँउ, चोट, ठक्कर आदिक कारण मात्र नभइ रत्तश्राव भइरहने,जोर्नि वा मांशपेशीहरु सुनिने र रक्तश्रावका कारण जोर्निहरु बिग्रिने,जोर्निहरु बिग्रिदै गपछि मांशपेशीहरु सुक्दै जाने र अन्तत अपांगता हुने गर्छन्।

भने बच्चाहरुमा बामे सर्दै गर्दा शरिरमा निलडामहरु देखिने,दाँत साटिदा रक्तश्राव भइरहने,बेलाबेलामा जोर्नि तथा मांशापेशीहरु सुनिने,अत्याधिक पिडा हुने र दिशा पिसाबमा रगत देखापर्ने आदि देखिने गर्छ। यसको समयमा नै पहिचान गर्न सके उपचार नेपालमा नै सम्भव रहेको चिकित्सकहरु बताउछन्। तर तथ्याङ्क र स्वास्थ्य सेवामा सहज पहुँच नहुदा अहिले पनि हेमोफिलियाका बिरामीहरु रोग पहिचान नभइ मर्ने वा पीडित रहेकाहरूपनि धामी झाँक्रीकोमा धाउने अवस्था रहेको छ।

चिकित्सकहरूले जनगणनामा समावेश भएपछि यसबारे सम्बोधन गर्न राज्यलाई सहज हुने र सम्भावित विरामीहरुले पनि पाउनुपर्ने सुविधाहरुको व्यवस्था हुन सक्ने भएकाले जनगणनामा सहभागी हुने गणक,पर्यवेक्षक र सम्बन्धित परिवारहरूलाई सचेत रहन आग्रह गरेका छन्।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *