March 3, 2021

ThePressNepal

अन्धकारका विच उदाउँदै गरेको सानो आशाको दिप

undermenu_ad

कहाँ पुग्यो बंगलादेश बाट १५ दिनमा आउछ भनेको ५० हजार मेट्रिक टन पैचो मल

सेयर गर्नुहोस
  • 4
  •  
  •  
  •  
    4
    Shares

सधै जस्तो यस बर्ष पनि धानको बाला लाग्ने बेलामा किसानले रासायनिक मल युरिया नपाएपछि सरकारको चर्को आलोचना भयो । विगतका बर्षहरुमा बजेट अभाव भएको भन्दै पन्छीले कृषि मन्त्रालय सँग यस बर्ष पर्यप्त बजेट हुँदा हुँदै पनि किसानलाई रासायनिक मल उपलब्ध गराउन सकेन । चैतमै ठेक्का पाएका दुई कम्पनीले ल्याउने भनेको ५० हजार मेट्रिक टन मल ल्याउन नसकेका कारण मलको समस्य भएको कृषि मन्त्रालयले जवाफ दियो । र तत्काललाई किसानको समस्य समाधान गर्न भन्दै कृषि मन्त्रालको प्रस्तावमा मन्त्रिपरिषदको निर्णय पछि सरकारले बंगलादेश बाट ५० हजार मेट्रिक टन रासायनिक मल पैचो ल्याउने बतायो । प्रधानमन्त्री केपी शर्म ओलीले बंगलादेशी प्रधानमन्त्री शेख हसिनालाई फोन गरेर मल ल्याउने विषयमा कुरा भएको सामाजिक सञ्जाल ट्विटर मार्फत जानकारी गराएका थिए ।

उक्त समयमा १५ दिन भित्र नेपाल आईपुग्ने भनेको ५० हजार मेट्रिक टन मल अझै छलफलमै रहेको मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. हरिबहादुर केसीले बताएका छन् ।
गत भदौमा १५ दिन भित्रै ५० हजार मेट्रिक टन मल पैचोको रुपमा बंगलादेश बाट आईपुग्ने बताएको मन्त्रालयले धान पाकेर गहुँ लगाउने बेला हुँदा समेत ल्याउन सकेको छैन् । सुरुमा पैचोको रुपमा ल्याउने भनेको मल अहिले खरिद गरेर ल्याउने निर्णय भएपछि आउन ढिलाई भएको मन्त्रायलको भनाई छ । तर कतिपय जानकारहरु बंगलादेशले नेपाललाई पैचो नपत्यापछि खरिद गर्न लागेको बताउछन् । भदौ देखि पटक पटक क्याविनेटमा छलफलको विषय बनेपनि मल ल्याउने किन नल्याउने, ल्याउने भए कसरी ल्याउने पैचो वा किने अझै तय हुन सकेको छैन् ।
विश्व बजारमा मलको ठूलो व्यापार हुने गर्दछ । ठूला कम्पनीहरुले लाखौं करोडौं मेट्रिक टन मल उत्पादन गर्ने गर्छन जस करण मलको उत्पादन लागत कम पर्न जान्छ नेपालले पनि त्यही बाट ल्याउने गरेको छ । तर बंगलदा देश स्वयम् आफै आयातकर्ता देश हो भने न्यून मात्रामा मात्रै उत्पादन गर्ने गर्छ । आयात गर्ने देशबाटै नेपालले आयात गर्दा महंगो पर्ने विज्ञहरु बताउछन् तर मन्त्रालय भने त्यस्तै नहुने जवाफ दिन्छ ।


प्राङ्गारीक मलको प्रयोगले मात्रै कृषि उत्पादन बृद्धि नहुने भन्दै सरकारले हरेक बर्ष रासायनीक मलको बजेट बृद्धि गरिरहेको छ । दुई बर्ष अघि ६ अर्ब वार्षिक बजेट छुट्याएको सरकारले गत आर्थिक बर्षमा साढे ९ अर्ब र यो बर्ष बढाएर ११ अर्ब पुर्याउदा पनि किसानले सहज रुपमा रासायनीक मल पाउन सकेका छैन्न । रासायनीक मलमा दिने अनुदान प्राङ्गारीक मलमा लगाउने होभने दोब्बर उत्पादन दिने कृषि विज्ञहरुले बताएपनि कृषि मन्त्रालय भने हाईब्रेड विउविजको लागि रासायनिक मलनै चाहीले बताउछ । तर कृषि विज्ञहरु भने कृषि मन्त्रालयको भनाई सँग सहमत छैनन् बरु उल्टै रासायनिक मलमा ठूलो कमिसन हुन सक्ने आशंका व्यक्त गर्छन । हरेक बजेटमा प्राङगारी मललाई विशेष प्राथमिक्ता दिईने छ भनेर एक लाइन लेख्नु भन्दा सरकारले अरु केहि नगरेको कृषि विज्ञहरु बताउछन् ।
आकाशे पानीको भरमा रहेको नेपालको कृषिलाई यस बर्ष मौषमले साथ दिएको थियो । समयसमा कृषकले रासायनिक मल पाउने हो भने धानको उत्पादनले रेकर्ड राख्ने धान विज्ञको प्रक्षेपण थियो तर किसानले मल पाउन नसक्दा विज्ञको प्रक्षेपण फिका हुन्दै गयो ।
हरेक बर्ष रासायनिक मलको लागि बजेटको अभाव हुने गरेको भन्दै सरकारले यस बर्ष ११ अर्ब बजेट छुट्याएको छ । उक्त रकमले झण्डै ५ लाख मेट्रिक टन मल ल्याउन सकिन्छ । तर मन्त्रालयको नेतृत्व गरिरहेका कृषि मन्त्री धनश्याम भुषाल भने उक्त परिमाणको मल स्वयम् शिव जी र ब्राम्हा जी आएपनि ल्याउन नसक्ने बताउछन् । मन्त्रीको यस्तो अभिव्यक्ति हेर्दा कृषि बाटै आर्थिक सम्बृद्धि हाँसिल गर्ने बहस गर्ने मन्त्री भुषालले यस बर्ष पनि कृषिलाई आवश्यक मल उपलब्ध गरान नसक्ने देखिन्छ ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *